Cấp bậc đai trong Judo (Nhu Đạo) được chia thành hai giai đoạn: Kyu (cấp bậc) từ đai vàng (5 kyu) đến đai nâu (1 kyu) và Dan (đẳng cấp/đai đen) từ 1 Dan đến 10 Dan. Đây là chương trình kỹ thuật Judo cấp bậc đai từ đai vàng đến đai nâu theo giáo trình của Liên đoàn Judo Việt Nam (Vietnam Judo Association - VJA) công bố.
Quan trọng cần nhớ: Tổ sư Kano Jigoro hệ thống lại các kỹ thuật dựa trên các nguyên lý, thay vì chỉ dựa vào truyền thống. Hai nguyên tắc cơ bản của Judo là "Hiệu quả tối đa (Seiryoku-Zenyo) và Cùng nhau tiến bộ (Jita-Kyoei)" không chỉ áp dụng trên thảm đấu mà còn trở thành chỉ dẫn trong hành vi và đạo đức của mỗi người. Chính vì vậy, Judo là môn thể thao kết hợp giáo dục nhân cách và rèn luyện thể chất một cách hài hòa.
 |
| Chương trình kỹ thuật Judo theo Liên đoàn Judo Việt Nam (Vietnam Judo Association - VJA) |
Kỹ thuật hông
1. O-guruma
O-guruma (大輪): một trong những kỹ thuật ném đầy uy lực và mang tính thẩm mỹ cao nhất trong hệ thống ném của Judo. Trong các bài thi lên đai đen, việc phân biệt rạch ròi giữa O-guruma, Ashi-guruma và Harai-goshi thường là một thử thách lớn. Hãy cùng mổ xẻ đòn thế này dưới góc độ chuyên sâu nhé.
Nguồn gốc của O-guruma
O-guruma thuộc nhóm Ashi-waza (Kỹ thuật chân) và nằm trong danh sách Dai Sankyo (Nhóm thứ 3) của hệ thống Gokyo no Waza - 40 đòn ném cơ bản của Kodokan Judo do tổ sư Kano Jigoro hệ thống hóa.
Đòn này đại diện cho nguyên lý chuyển động tròn. Thay vì dùng sức mạnh bộc phát để quét hay gặt chân, O-guruma tận dụng quán tính và trọng tâm của đối phương để biến họ thành một "bánh xe" quay quanh trục là chân của bạn.
Ý nghĩa tên gọi
Tên gọi của đòn thế này mô tả hình thái của cú ném:
O (大): Lớn.
Guruma (輪/車): Bánh xe.
Dịch nghĩa là: "Bánh xe lớn". Điểm khác biệt nằm ở chữ "Lớn" - nó ám chỉ việc trục quay (chân của bạn) đặt ở vị trí cao (ngang hông đối phương), tạo ra một vòng cung rơi cực rộng và mạnh mẽ cho đối phương (Uke).
Cách thực hiện kỹ thuật
Bạn cần hiểu rằng O-guruma không phải là một đòn quét hông, điểm mấu chốt là không được để hông tiếp xúc hoàn toàn với đối phương như Harai-goshi.
Các bước thực hiện:
Phá thế (Kuzushi)
Đây là bước quan trọng nhất. Bạn phải kéo đối phương (Uke) về phía trước và hơi sang một bên (thường là phía tay kéo - Hikite), khiến họ mất thăng bằng hoàn toàn lên mũi bàn chân.
Vào thế (Tsukuri)
Bạn xoay người giống như khi thực hiện Harai-goshi, nhưng thay vì áp hông vào, bạn giữ một khoảng không nhỏ giữa hông mình và hông đối phương.
Vung chân trụ (thường là chân phải nếu ném bên phải) ngang qua bụng dưới hoặc ngang hông của đối phương.
Vị trí chân: Chân bạn phải duỗi thẳng và đặt ngang, tạo thành một cái trục cố định ngay dưới trọng tâm của Uke.
Dứt điểm (Kake)
Tiếp tục dùng tay kéo (Hikite) mạnh mẽ theo đường tròn xuống dưới.
Tay đẩy (Tsurite) điều hướng đầu của Uke vòng qua chân bạn.
Uke sẽ bị vấp qua chân bạn và quay một vòng lớn trên không trung trước khi đập xuống thảm.
Lưu ý chuyên sâu để phân biệt đòn
Để không bị nhầm lẫn trong các bài thi kỹ thuật, bạn hãy nhớ "Quy tắc 3 vị trí chân":
- Ashi-guruma: Chân đặt ở dưới gối/ống quyển của Uke.
- O-guruma: Chân đặt ngang hông/bụng dưới của Uke.
- Harai-goshi: Hông tiếp xúc trực tiếp và chân thực hiện động tác quét (không phải chặn làm trục).
Lời khuyên cho thực chiến
O-guruma rất hiệu quả đối với những đối phương có chiều cao tương đương hoặc thấp hơn bạn một chút. Tuy nhiên, nếu bạn vào đòn không đủ sâu hoặc Kuzushi chưa tới, bạn rất dễ bị phản bằng đòn Ushiro-goshi hoặc Ura-nage.
Mẹo nhỏ: Hãy tập trung vào việc "mở" vai của đối phương thật rộng trước khi đưa chân vào. Chân chỉ là cái trục, sức mạnh thực sự của bánh xe đến từ đôi tay và sự xoay người của bạn.
Nếu O-guruma là một trục quay cao, thì Ashi-guruma là một cú chặn tinh tế ở tầm thấp, minh chứng cho sự biến hóa của đôi chân theo đúng tinh thần của tổ sư Kano Jigoro.
Nguồn gốc của Ashi-guruma
Ashi-guruma thuộc nhóm Ashi-waza và nằm trong Dai Nikyo (Nhóm thứ 2) của hệ thống Gokyo no Waza.
Trong lịch sử phát triển Judo, đòn này được coi là một biến thể nâng cao của các đòn ném chân cơ bản. Nó đòi hỏi sự cảm nhận về khoảng cách (Ma-ai) tốt hơn so với O-goshi hay Harai-goshi vì bạn phải giữ một khoảng cách nhất định để chân có thể vung trọn vẹn làm trục quay mà không bị vướng hông.
Ý nghĩa tên gọi
Tên gọi nhấn mạnh vào công cụ thực hiện:
Ashi (足): Chân.
Guruma (輪/車): Bánh xe.
Dịch nghĩa là: "Bánh xe chân". Khác với O-guruma (Bánh xe lớn), chữ "Ashi" ở đây ám chỉ việc điểm tiếp xúc chính xác là ở phần chân của đối phương. Bạn dùng chân mình để cản chân họ, biến toàn bộ cơ thể họ thành một vòng xoay quanh điểm cản đó.
Cách thực hiện kỹ thuật
Bạn cần phân biệt được sự khác biệt về cảm giác lực: Ashi-guruma là một cú "chặn và quay" chứ không phải là một cú quét.
Phá thế (Kuzushi)
Kéo đối phương (Uke) hướng về phía trước và hơi nghiêng về phía chân mà bạn định chặn. Trọng tâm của Uke phải dồn hoàn toàn lên mũi bàn chân.
Vào thế (Tsukuri)
Bạn xoay người, chân trụ đứng hơi xa đối phương hơn một chút so với khi thực hiện các đòn hông.
Vung chân ném ngang qua. Điểm tiếp xúc mấu chốt: Chân bạn đặt ngang qua ống quyển (dưới đầu gối) của đối phương.
Lưu ý: Chân bạn không chạm đất, nó đóng vai trò là một thanh chắn cứng cáp nằm ngang.
Dứt điểm (Kake):
Tay kéo (Hikite) kéo mạnh theo đường tròn về phía hông bạn.
Tay đẩy (Tsurite) ép đầu đối phương vòng qua thanh chắn (chân bạn).
Vì chân bị chặn ở tầm thấp, Uke sẽ bị mất đà và "vấp" qua chân bạn, tạo thành một cú ngã vòng tròn.
Phân tích so sánh đòn
Để đạt điểm tuyệt đối trong các bài kiểm tra kỹ thuật, bạn cần nhớ sự khác biệt về "Trục quay":
- O-guruma: Trục quay đặt ở Hông/Bụng dưới Uke (Cảm giác ném bổng và rộng).
- Ashi-guruma: Trục quay đặt ở Dưới đầu gối Uke (Cảm giác vấp và xoay nhanh).
- Harai-goshi: Không có trục cố định, chân bạn thực hiện động tác quét ngược lên trong khi hông nhấc Uke đi.
Lưu ý thực chiến
Ashi-guruma cực kỳ hiệu quả khi đối phương đang lùi lại hoặc cố tình giữ khoảng cách với hông của bạn. Khi họ tưởng rằng mình đã an toàn vì bạn không áp sát hông được, đó chính là lúc bạn vung chân chặn tầm thấp để thực hiện Ashi-guruma.
Mẹo hình ảnh: Hãy tưởng tượng chân bạn là một cây gậy chìa ra chắn ngang đường khi đối phương đang chạy nhanh. Họ không ngã vì bạn đánh họ, họ ngã vì họ vấp phải sự kiên cố của chân bạn.
Kỹ thuật chân
1. O-soto-otoshi
O-soto-otoshi (大外落) đưa chúng ta về với một nguyên lý: Sức nặng và sự đổ ập. Trong khi O-soto-gari là một cú gặt (sweep) đầy tốc độ, thì O-soto-otoshi lại là một cú ép (drop) đầy uy lực, đúng như triết lý "lấy nặng đè nhẹ" mà tổ sư Kano Jigoro đã tinh lọc.
Nguồn gốc của O-soto-otoshi
O-soto-otoshi thuộc nhóm Ashi-waza và nằm trong nhóm các đòn ném cơ bản của Kodokan Judo. Đòn này thường được coi là "người anh em" của O-soto-gari, nhưng nó xuất hiện rất nhiều trong các tình huống thực chiến khi đối phương có trọng lượng lớn hoặc khi bạn không thể thực hiện cú gặt chân do đối phương trụ quá vững. Nó nhấn mạnh vào việc dùng trọng tâm của bản thân để "ấn" đối phương xuống thảm.
Ý nghĩa tên gọi
Cái tên mô tả chính xác hành động ném:
O (大): Lớn.
Soto (外): Bên ngoài.
Otoshi (落): Rơi xuống, thả rơi hoặc ấn xuống.
Dịch nghĩa là: "Cú rơi bên ngoài lớn". Khác với Gari (gặt chân), Otoshi ám chỉ việc bạn không nhất thiết phải nhấc chân đối phương lên khỏi mặt đất bằng sức mạnh bắp chân, mà bạn dùng chân mình chặn lại và dùng toàn bộ cơ thể ép họ rơi xuống.
Cách thực hiện kỹ thuật
Bạn cần phân biệt rõ: O-soto-gari dùng lực li tâm và sức gặt, còn O-soto-otoshi dùng lực trọng lực và sự đè ép. Các bước thực hiện:
Phá thế (Kuzushi)
Bước chân trụ sang bên cạnh chân đối phương, đồng thời dùng tay đẩy (Tsurite) và tay kéo (Hikite) ép toàn bộ trọng tâm của Uke dồn xuống gót chân bên phía định ném. Uke phải bị "đóng đinh" tại chỗ.
Vào thế (Tsukuri)
Thay vì vung chân lên cao để gặt như O-soto-gari, bạn đưa chân ném ra phía sau chân đối phương và đặt gót chân hoặc cả bàn chân xuống thảm.
Chân bạn lúc này đóng vai trò như một cái nêm hoặc một vật cản không thể di chuyển phía sau gót chân Uke.
Dứt điểm (Kake)
Dùng ngực và vai ép mạnh vào ngực đối phương theo hướng chéo xuống đất.
Điểm mấu chốt: Bạn không nhấc chân Uke lên. Bạn ép họ ngã ngửa qua vật cản là chân của bạn. Sức mạnh của đòn này đến từ việc bạn đổ toàn bộ trọng lượng cơ thể mình đè lên đối phương.
Phân tích so sánh đòn
Để không bị nhầm lẫn trong thi đấu hoặc chấm thi đai đen, hãy nhớ sự khác biệt ở giai đoạn kết thúc:
- O-soto-gari (Gặt): Chân ném vung mạnh lên cao sau khi gặt. Uke bay lên không trung.
- O-soto-otoshi (Rơi): Chân ném chạm đất hoặc sát mặt đất. Uke bị ép đổ sụp xuống.
- O-soto-guruma (Bánh xe): Chân ném chặn cả hai chân của Uke để họ quay qua chân mình.
Lưu ý thực chiến
O-soto-otoshi là "vũ khí" tuyệt vời khi bạn đối đầu với một đối thủ khỏe hơn, người mà bạn không thể dùng sức để gặt chân họ đi. Khi họ gồng cứng người để chống lại cú gặt, đó chính là lúc bạn chuyển sang Otoshi bằng cách đặt chân xuống và dùng sức nặng cơ thể để ép họ ngã.
Mẹo thực hiện: Hãy chú ý đến tay đẩy (Tsurite). Trong O-soto-otoshi, tay này phải ấn mạnh xuống giống như bạn đang cố gắng ghim đối phương vào sàn nhà.
2. Harai-tsuri-komi-ashi
Harai-tsuri-komi-ashi (払い釣込足 - Quét chân nâng kéo): Nếu các đòn Guruma hay Otoshi chúng ta vừa bàn luận dựa nhiều vào trục xoay và sức nặng, thì Harai-tsuri-komi-ashi lại là đỉnh cao của sự phối hợp nhịp nhàng (Timing) và kỹ thuật điều khiển đôi tay (Tsuri-komi). Theo tổ sư Kano Jigoro, đây là đòn thế tiêu biểu cho việc điều khiển đối phương như một con rối trước khi tung cú quét quyết định.
Nguồn gốc của Harai-tsuri-komi-ashi
Đòn này thuộc nhóm Ashi-waza và nằm trong Dai Sankyo (Nhóm thứ 3) của hệ thống Gokyo no Waza.
Trong lịch sử Judo, đây là đòn thế được phát triển để đối phó với những đối thủ có xu hướng lùi lại hoặc cố gắng giữ khoảng cách bằng cách đẩy tay. Nó yêu cầu một sự nhạy cảm cực cao về bước chân (Ashisabaki) mà chỉ những võ sinh ở cấp độ đai nâu hoặc đai đen mới thực sự làm chủ được.
Ý nghĩa tên gọi
Cái tên này chứa đựng toàn bộ quy trình của kỹ thuật:
Harai (払い): Quét.
Tsuri (釣): Câu lên (như câu cá).
Komi (込): Đưa vào/Áp sát.
Ashi (足): Chân.
Dịch nghĩa là: "Quét chân bằng kỹ thuật nâng và kéo". Khác với các đòn quét thông thường, tên gọi này nhấn mạnh rằng nếu không có động tác "câu" (Tsuri) và "kéo" (Komi) từ đôi tay, cú quét chân sẽ hoàn toàn vô dụng.
Cách thực hiện kỹ thuật
Bạn cần hiểu rằng đôi tay làm việc đến 70% trong đòn này, chân chỉ là bộ phận kết thúc khi đối phương đã bị "nhấc" khỏi mặt đất. Các bước thực hiện:
Phá thế (Kuzushi)
Đây là phần quan trọng nhất. Khi đối phương lùi lại, bạn thực hiện động tác Tsuri-komi:
- Tay đẩy (Tsurite) đẩy ngược lên trên và ra phía sau đầu đối phương (như động tác câu cá).
- Tay kéo (Hikite) kéo mạnh về phía trước và vòng qua.
Mục tiêu là khiến đối phương phải đứng trên mũi bàn chân, toàn bộ cơ thể họ bị dãn ra và trọng tâm bị nhấc bổng lên.
Vào thế (Tsukuri)
Bạn bước chân trụ sang một bên để tạo không gian.
Vung chân quét theo hình vòng cung, mũi bàn chân hướng về phía hướng quét.
Dứt điểm (Kake)
Quét mạnh vào phần cổ chân hoặc ống quyển của đối phương ngay tại khoảnh khắc họ vừa nhấc chân định lùi bước tiếp theo.
Sự phối hợp giữa cú quét chân và lực kéo của đôi tay sẽ khiến đối phương bay bổng và ngã xoay tròn trên thảm.
Phân tích so sánh kỹ thuật
Để phân biệt rạch ròi với các đòn quét chân khác:
- De-ashi-harai: Quét chân khi đối phương đang bước tới.
- Okuri-ashi-harai: Quét cả hai chân khi đối phương đang bước ngang.
- Harai-tsuri-komi-ashi: Quét chân khi đối phương đang lùi lại hoặc bị nhấc bổng lên bởi động tác Tsuri-komi.
Lưu ý thực chiến
Đòn này là "khắc tinh" của những người hay gồng tay cứng (Stiff-arm). Khi họ đẩy bạn, hãy tận dụng lực đẩy đó để thực hiện động tác Tsuri-komi, nhấc bổng họ lên và quét chân.
Mẹo tăng tính hiệu quả đòn: Điểm tiếp xúc của chân quét phải là mu bàn chân hoặc phần cạnh trong của bàn chân. Hãy tưởng tượng bạn đang quét một chiếc lá khô trên mặt đất - động tác phải nhanh, dứt khoát và cực kỳ đúng thời điểm.
Kỹ thuật tay
1. Kuchiki-taoshi
Kuchiki-taoshi (朽木倒し): một kỹ thuật đòi hỏi sự quyết đoán và khả năng chớp thời cơ cực tốt trong Judo.
Nguồn gốc và phân loại
Kuchiki-taoshi thuộc nhóm Te-waza (Kỹ thuật tay) trong danh mục 68 đòn ném (Nage-no-kata) tiêu chuẩn của Kodokan Judo. Mặc dù có nguồn gốc từ các trường phái Jujutsu cổ truyền, nhưng trong Judo hiện đại, đòn này từng rất phổ biến vì tính hiệu quả cao trong thi đấu tự do. Tuy nhiên, bạn cần lưu ý: theo luật thi đấu IJF hiện nay (áp dụng từ khoảng 2010), các đòn túm chân trực tiếp như Kuchiki-taoshi đã bị cấm trong thi đấu Shiai (đối kháng) để bảo vệ hình ảnh đặc trưng của Judo. Dù vậy, nó vẫn là một phần di sản quan trọng mà các võ sinh cần nắm vững.
Ý nghĩa tên gọi
Cái tên Kuchiki-taoshi mang đậm tính hình tượng:
Kuchiki (朽木): Có nghĩa là "cây mục" hoặc "khúc gỗ mục".
Taoshi (倒し): Có nghĩa là "lật đổ" hoặc "đánh ngã".
Dịch sát nghĩa là "Đốn cây mục". Tên gọi này ám chỉ việc bạn tấn công vào phần chân (gốc) của đối phương khiến họ đổ rạp xuống một cách dễ dàng như một thân cây đã mục ruỗng, không còn khả năng bám trụ.
Cách thực hiện kỹ thuật
Để thực hiện đòn này thành công, quan trọng nhất không phải là sức mạnh mà là Kuzushi (phá thế thăng bằng).
Bước 1: Kuzushi (Phá thế)
Khi đang trong tư thế nắm áo (Kumikata), bạn chủ động ép hoặc kéo khiến đối phương dồn trọng tâm vào một chân (thường là chân cùng phía với tay bạn sắp tấn công). Nếu đối phương bước lùi hoặc hơi đổ người về sau, đó là thời điểm vàng.
Bước 2: Tsukuri (Áp sát)
Tay nghịch (tay nắm tay áo): Đẩy mạnh hoặc điều hướng để đối phương không thể phản công bằng tay.
Tay thuận (tay nắm cổ áo): Buông tay áo đối phương ra và nhanh chóng lao xuống thấp.
Bước 3: Kake (Dứt điểm)
Dùng tay thuận nắm lấy nhượng chân hoặc cổ chân của đối phương từ bên trong.
Động tác phối hợp: Một tay nhấc chân đối phương lên (hướng lên trên và ra ngoài), trong khi tay kia (vẫn nắm cổ áo) đẩy mạnh vào vai hoặc ngực đối phương theo hướng ngược lại.
Sự kết hợp giữa "kéo chân" và "đẩy vai" tạo thành một lực đòn bẩy khiến đối phương ngã ngửa ra sau.
Lời khuyên: Đừng chỉ dùng sức của cánh tay, hãy dùng sức mạnh của toàn bộ cơ thể bằng cách hạ thấp trọng tâm (hạ hông) và tiến bước lên khi dứt điểm. Hãy nhớ tinh thần của ngài Kano Jigoro: "Sức lực tối thiểu, hiệu quả tối đa" (Seiryoku Zenyo).
2. Kibisu-gaeshi
Kibisu-gaeshi (踵返 - Lật gót chân): đòn này thường bị nhầm lẫn với Kuchiki-taoshi vì cả hai đều tấn công vào phần dưới, nhưng chúng có sự khác biệt rất tinh tế về mục tiêu và cách dùng lực
Nguồn gốc và ý nghĩa tên gọi
Kibisu (踵): Có nghĩa là "Gót chân".
Gaeshi (返): Có nghĩa là "Phản đòn" hoặc "Lật ngược".
Dịch sát nghĩa là "Lật gót chân". Nếu Kuchiki-taoshi giống như đốn một cây mục (tác động vào phần chân trụ nói chung), thì Kibisu-gaeshi tập trung chính xác vào điểm yếu nhất ở gốc rễ: cổ chân và gót chân.
Điểm khác biệt mấu chốt với Kuchiki-taoshi
Vị trí nắm: Trong Kuchiki-taoshi, bạn thường nắm ở nhượng chân (phía sau đầu gối) hoặc đùi. Trong Kibisu-gaeshi, mục tiêu duy nhất của tay là gót chân.
Kỹ thuật: Thay vì dùng lực đẩy vai kết hợp nhấc chân, đòn Kibisu-gaeshi sử dụng chuyển động xoắn/lật gót chân đối phương lên cao trong khi tay còn lại ép người họ xuống.
Cách thực hiện kỹ thuật
Đòn này thường được thực hiện như một đòn phản công (Renraku-waza) khi đối phương bước tới quá cao hoặc khi bạn thực hiện hụt một đòn chân.
Bước 1: Kuzushi (Phá thế)
Bạn đẩy nhẹ để đối phương phản ứng bằng cách lùi lại hoặc đứng vững, sau đó bất ngờ hạ thấp trọng tâm thật nhanh. Điểm mấu chốt là khiến đối phương dồn toàn bộ trọng lượng lên gót chân mà bạn định tấn công.
Bước 2: Tsukuri (Áp sát)
Hạ thấp: Bạn phải quỳ một chân hoặc cúi người cực thấp (thấp hơn cả khi làm Kuchiki-taoshi).
Tay nắm gót: Tay nghịch (thường là tay đang nắm cổ áo hoặc đã buông ra) lao xuống chụp lấy phần gót chân của đối phương từ phía trong hoặc phía ngoài (tùy thế đứng).
Bước 3: Kake (Dứt điểm)
Bẩy gót: Dùng lòng bàn tay ôm chặt gót chân và nhấc mạnh lên theo hướng về phía trước mặt đối phương.
Đè vai: Tay còn lại (vẫn nắm áo hoặc tì vào ngực) đẩy mạnh theo hướng ngược lại với hướng nhấc gót.
Kết quả: Đối phương sẽ mất thăng bằng hoàn toàn tại điểm tựa cuối cùng là gót chân và ngã ngửa ra sau.
Lưu ý về luật thi đấu
Cũng giống như Kuchiki-taoshi, Kibisu-gaeshi hiện đang bị cấm trong các giải đấu đối kháng (Shiai) theo luật của IJF vì quy định không được chạm tay vào chân đối phương khi đang đứng. Tuy nhiên, trong tập luyện tại Dojo hoặc thi đấu Kata, đây vẫn là một đòn đánh thể hiện sự khéo léo tuyệt vời.
Phân biệt giữa Kuchiki-taoshi và Kibisu-gaeshi
3. Sumi-otoshi
Nếu Kuchiki-taoshi và Kibisu-gaeshi là những đòn dùng tay can thiệp vào chân, thì Sumi-otoshi (隅落) lại ở một đẳng cấp hoàn toàn khác về cảm giác thân pháp. Đây được coi là một trong những đòn đánh "thuần khiết" nhất của Judo, thể hiện đỉnh cao của nguyên lý Kuzushi (phá thế thăng bằng) mà không cần dùng chân ngáng hay túm chân đối phương.
Nguồn gốc và ý nghĩa tên gọi
Sumi (隅): Có nghĩa là "góc" hoặc "xó".
Otoshi (落し): Có nghĩa là "rơi xuống" hoặc "thả rơi".
Dịch sát nghĩa là "Xô ngã vào góc". Tên gọi này mô tả việc bạn điều hướng trọng tâm của đối phương rơi vào đúng "góc chết" (điểm yếu nhất trong thế đứng của họ) khiến họ ngã xuống mà không cần bất kỳ sự va chạm cơ học nào từ chân hay hông của bạn.
Sumi-otoshi là đòn thuần túy dùng tay (Te-waza), đối phương ngã hoàn toàn do sự điều phối lực từ đôi tay và sự di chuyển của bộ chân bạn.
Cách thực hiện kỹ thuật
Đây là đòn cực khó để thực hiện trong thi đấu thực tế vì nó đòi hỏi sự nhạy bén đến từng milimet về trọng tâm.
Bước 1: Kuzushi (Phá thế cực hạn)
Đây là linh hồn của đòn này. Bạn phải kéo hoặc đẩy sao cho đối phương bị mất thăng bằng vào một trong bốn "góc" (thường là góc sau bên phải hoặc sau bên trái của họ).
Ví dụ: Nếu đối phương đang lùi chân phải, bạn dùng tay nắm cổ áo đẩy mạnh theo hướng chéo ra sau gót chân phải của họ.
Bước 2: Tsukuri (Áp sát và Điều hướng)
Bạn không áp sát người vào đối phương. Ngược lại, bạn cần giữ một khoảng cách nhất định để tạo không gian cho đối phương "rơi".
Bộ chân: Bạn thực hiện một bước lùi hoặc bước vòng (Tai-sabaki) để mở rộng góc, khiến đối phương không có điểm tựa để bước chân cứu vãn thăng bằng.
Bước 3: Kake (Dứt điểm)
Tay nắm cổ áo: Đẩy mạnh theo hướng vòng cung xuống đất.
Tay nắm tay áo: Kéo mạnh theo hướng cùng chiều với tay nắm cổ áo.
Cả hai tay hoạt động như đang xoay một chiếc vô lăng lớn, ép toàn bộ trọng lượng đối phương đổ dồn vào gót chân đang bị hổng. Đối phương sẽ ngã ngửa ra sau theo đúng cái "góc" mà bạn đã tạo ra.
Giá trị tinh thần từ tổ sư Kano
Tổ sư Kano Jigoro cực kỳ coi trọng Sumi-otoshi vì nó minh chứng hoàn hảo cho triết lý "Lấy nhu thắng cương". Bạn không dùng sức mạnh cơ bắp để quật ngã, mà bạn dùng chính sự chuyển động và sức nặng của đối phương để kết thúc đòn đánh.
Trong hệ thống Itsutsu-no-kata (Năm bài quyền tượng trưng cho các hiện tượng thiên nhiên), đòn này gần giống như sức mạnh của dòng nước: không đối đầu trực diện nhưng cuốn trôi mọi thứ khi tìm thấy điểm yếu.
Lời khuyên thực chiến: Để tập đòn này hiệu quả, hãy thử tập khi đối phương đang cố gắng đẩy bạn hoặc bạn đẩy đối phương. Khi đối phương đẩy bạn, thay vì kháng cự, hãy mượn lực đẩy đó, xoay người và điều hướng lực của họ vào góc sau. Đó chính là khoảnh khắc bạn trở thành một shodan thực thụ về cảm nhận lực.
Kỹ thuật hy sinh
1. Maki-tomoe
Trong Judo, các đòn hy sinh (Ma-sutemi-waza) luôn mang một vẻ đẹp đặc trưng về sự phóng khoáng và kỹ năng điều khiển trọng tâm tuyệt vời. Maki-tomoe (巻巴) là một biến thể nâng cao và đầy uy lực của đòn Tomoe-nage căn bản. Dưới đây là chi tiết về kỹ thuật này:
Nguồn gốc và ý nghĩa
Maki-tomoe không nằm trong danh mục 40 đòn ném gốc (Gokyo no Waza) của Kano Jigoro sư tổ lập ra năm 1895, mà nó thuộc về nhóm Shin-meisho-no-waza (các đòn thế mới được công nhận).
Đòn thế này phát triển từ nhu cầu dứt điểm trận đấu khi đối thủ có xu hướng trụ vững hoặc chống lại cú lăn của Tomoe-nage truyền thống. Trong khi Tomoe-nage thuần túy là cú ném "vòng cung", thì Maki-tomoe mang hơi hướng của sự "cuộn tròn" và càn lướt, thường thấy nhiều trong các giải thi đấu hiện đại.
Ý nghĩa tên gọi
Cái tên Maki-tomoe được ghép từ hai thành phần:
Maki (巻): Nghĩa là "cuộn", "quấn", hoặc "quấn quanh". Nó ám chỉ hành động Tori (người thực hiện) cuộn thân mình cùng với Uke (người chịu đòn) để tạo ra lực ly tâm mạnh hơn.
Tomoe (巴): Nghĩa là "dấu phẩy" hoặc "hình xoáy nước". Đây là hình dáng của cơ thể Tori khi đặt chân vào bụng đối thủ và ngả người ra sau.
Tóm lại: Maki-tomoe là "Cú ném vòng cung kiểu cuộn thân".
Cách thực hiện kỹ thuật
Khác với Tomoe-nage (nơi Tori nằm xuống và ném Uke bay qua đầu rồi đứng yên hoặc nằm lại), Maki-tomoe đòi hỏi Tori phải cuộn mình theo đối thủ để kết thúc ở tư thế đè hoặc khóa.
Bước 1: Kuzushi (Phá thế)
Tori nắm áo (Lapel) và tay chèo (Sleeve) chặt chẽ. Kéo Uke về phía trước, ép Uke phải dồn trọng tâm vào mũi bàn chân. Khi Uke phản ứng bằng cách hơi lùi lại hoặc gồng người, đó là thời điểm vàng.
Bước 2: Tsukuri (Vào thế)
Tori bước một chân sát vào giữa hai chân Uke.
Đặt bàn chân còn lại (thường là chân thuận) vào phần bụng dưới (vùng đan điền) của Uke.
Điểm khác biệt: Thay vì ngả thẳng lưng xuống đất, Tori chủ động cuộn tròn vai và lưng, hướng trọng tâm lệch sang một bên vai (thường là bên tay nắm tay chèo của Uke).
Bước 3: Kake (Dứt điểm)
Tori đạp chân vào bụng Uke đồng thời kéo mạnh tay chèo xuống sát sườn mình.
Tori không dừng lại sau khi Uke bay đi; thay vào đó, Tori tiếp tục lộn nhào (roll) theo đà của đối thủ.
Sử dụng lực quán tính để xoay người ngay trên không hoặc ngay khi chạm đất để chiếm vị trí thượng phong (thường là tư thế Yoko-shiho-gatame hoặc Kuni-getame).
Lưu ý khi thực hiện đòn
An toàn: Khi tập đòn này, bạn cần có kỹ năng Ukemi (té ngã) cực tốt vì cả hai sẽ cùng nhào lộn. Đừng để đầu chạm đất trước vai.
Lực cuộn: Bí quyết của "Maki" chính là việc không buông tay áo đối thủ. Tay áo đó chính là trục xoay để bạn kéo mình lên trên đối thủ sau khi ném.
Đòn thế này minh chứng rất rõ triết lý "Seiryoku-Zenyo" (Hiệu quả tối ưu) mà Kano Jigoro sư tổ truyền dạy: dùng chính lực kháng cự của đối thủ và quán tính của bản thân để tạo ra một vòng xoáy không thể cản phá.
2. Harai-makikomi
Nếu Maki-tomoe là đòn hy sinh ở tư thế nằm (Ma-sutemi-waza), thì Harai-makikomi (払い巻込) là một trong những đòn "cuộn" uy lực nhất ở tư thế đứng (Tachi-waza), cụ thể thuộc nhóm đòn hy sinh nghiêng người (Yoko-sutemi-waza). Trong giới Judo, đòn này thường được gọi vui là đòn "lấy thịt đè người" vì sức càn lướt khủng khiếp của nó.
Nguồn gốc và ý nghĩa
Harai-makikomi nằm trong danh mục Shin-meisho-no-waza (Các đòn thế mới được công nhận). Nó là sự kết hợp hoàn hảo giữa kỹ thuật quét chân của Harai-goshi và kỹ thuật cuộn người hy sinh (Makikomi).
Đòn này thường được các võ sĩ có thể hình to lớn hoặc có lực tay khỏe ưa chuộng, vì nó cho phép Tori dứt điểm ngay cả khi Uke cố gắng trụ vững hoặc thủ thế thấp.
Ý nghĩa tên gọi
Cái tên giải thích chính xác cơ chế vận hành của đòn thế:
Harai (払い): Quét/Hất.
Maki (巻): Cuộn/Quấn.
Komi (込): Vào bên trong/Triệt để.
Tóm lại: Harai-makikomi là "Cú quét chân kết hợp cuộn mình triệt để".
Cách thực hiện kỹ thuật
Điểm mấu chốt của đòn này là Tori chủ động từ bỏ thăng bằng của chính mình để dùng toàn bộ trọng lượng cơ thể ép đối thủ ngã xuống.
Bước 1: Kuzushi (Phá thế)
Tori nắm chặt tay áo (Sleeve) và thường là nắm cao ở cổ áo hoặc quàng tay qua vai/nách của Uke (để tạo đòn bẩy tốt hơn). Kéo Uke về phía trước và hơi lệch sang hướng tay chèo để Uke dồn trọng tâm vào một chân.
Bước 2: Tsukuri (Vào thế)
Tori xoay người như khi vào đòn Harai-goshi truyền thống, nhưng thay vì đứng vững trên chân trụ, Tori chủ động ép sát toàn bộ sườn và vai vào ngực Uke.
Cánh tay nắm cổ áo của Uke (hoặc cánh tay quàng vai) phải khóa chặt đối thủ vào người mình, không để hở khoảng trống.
Bước 3: Kake (Dứt điểm)
Tori vung chân quét mạnh vào phần đùi ngoài của Uke.
Điểm quyết định: Thay vì đứng trụ, Tori đổ người về phía trước và hơi nghiêng, cuộn tròn cơ thể theo trục dọc và kéo Uke ngã cùng mình.
Tori sử dụng trọng lượng cơ thể như một tảng đá lăn, đè nghiến đối thủ xuống thảm.
Harai-goshi và Harai-makikomi
So sánh giữa 2 kỹ thuật Harai-goshi và Harai-makikomi
| Đặc điểm | Harai-goshi (Hất hông) | Harai-makikomi (Cuộn quét) |
| Phân loại | Đòn hông (Koshi-waza). | Đòn hy sinh nghiêng (Yoko-sutemi-waza). |
| Trọng tâm | Tori đứng vững trên một chân. | Tori tự ngã cùng Uke. |
| Điểm kết thúc | Tori vẫn đứng (hoặc quỳ). | Tori nằm đè hoàn toàn lên Uke. |
| Ưu điểm | Đẹp mắt, kỹ thuật cao. | Uy lực lớn, khó phòng thủ khi đã vào thế. |
Lưu ý khi thực hiện đòn
Cánh tay khóa (The Power Arm): Trong Harai-makikomi, nếu bạn không kẹp chặt nách hoặc cánh tay của Uke, đối thủ có thể thoát ra và bạn sẽ là người nằm dưới. Hãy tưởng tượng bạn và Uke là một khối duy nhất.
Sự an toàn cho Uke: Do Tori dùng toàn bộ trọng lượng đè lên, nếu Uke không biết cách té (Ukemi) hoặc Tori đổ người quá đột ngột vào vùng sườn, rất dễ gây chấn thương xương sườn cho Uke.
Kết nối Ne-waza: Như mọi đòn Makikomi, lợi thế lớn nhất là bạn kết thúc ngay ở tư thế đè. Hãy tận dụng đà để chuyển ngay sang Kesa-gatame hoặc Mune-gatame.
3. Hane-makikomi
Hane-makikomi (跳ね巻込): Đây là "người anh em" thân thiết với Harai-makikomi nhưng đòi hỏi sự khéo léo và cảm giác về hông tinh tế hơn một chút. Bạn có thể hình dung đây là phiên bản "tất tay" của đòn Hane-goshi.
Nguồn gốc và ý nghĩa
Hane-makikomi cũng thuộc nhóm Shin-meisho-no-waza (Các đòn thế mới). Nó ra đời để giải quyết vấn đề khi Tori thực hiện đòn Hane-goshi (Hất hông chân cuốn) nhưng Uke quá nặng hoặc thủ thế quá chắc khiến Tori không thể hất bổng đối thủ lên bằng một chân trụ. Thay vì bỏ cuộc, Tori chủ động "quăng" toàn bộ trọng lượng cơ thể mình cùng đối thủ xuống thảm để dứt điểm.
Ý nghĩa tên gọi
Tên gọi phản ánh sự kết hợp kỹ thuật đặc thù:
Hane (跳ね): Nghĩa là "nhảy", "bật" hoặc "hất lên". Nó mô tả động tác chân co lại và hất mạnh vào phía trong chân của Uke như cái lò xo.
Maki (巻): Cuộn/quấn.
Komi (込): Vào bên trong/Triệt để.
Tóm lại: Hane-makikomi là "Cú hất chân kết hợp cuộn mình triệt để".
Cách thực hiện kỹ thuật
Sự khác biệt lớn nhất giữa đòn này và Harai-makikomi nằm ở vị trí chân quét.
Bước 1: Kuzushi (Phá thế)
Tori phá thế Uke về phía trước bên phải (nếu đánh tay phải). Tay áo kéo mạnh, tay cổ (hoặc tay quàng nách) ép sát để ngực của Tori và Uke dính chặt vào nhau. Uke phải bị nhấc bổng gót chân, dồn lực vào mũi bàn chân.
Bước 2: Tsukuri (Vào thế)
Tori xoay người, chân trụ đứng vững.
Chân còn lại co đầu gối, đặt phần ống chân (cẳng chân) vào mặt trong đùi hoặc phần háng của Uke (đây là đặc trưng của Hane).
Tori quàng tay qua vai hoặc kẹp chặt nách Uke, khóa cứng đối thủ vào mạn sườn mình.
Bước 3: Kake (Dữ điểm)
Thay vì chỉ hất hông để Uke bay đi, Tori chủ động đổ người về phía trước theo hướng chéo.
Vừa hất chân, vừa cuộn tròn vai xuống thảm. Trọng lượng của Tori lúc này đóng vai trò như một "quả tạ" kéo Uke xoay vòng và rơi xuống.
Kết thúc đòn thế, Tori thường nằm đè hoàn toàn lên người Uke.
Lưu ý khi thực hiện đòn
Sức bật của lò xo: Trong Hane-makikomi, chân co của bạn giống như một chiếc lò xo. Nếu bạn chỉ đổ người mà không có lực hất từ chân này, đòn thế sẽ rất nặng nề và dễ bị Uke phản đòn (Ura-nage).
Điểm tiếp xúc: Cảm giác "Hane" (hất) phải đi từ hông đến tận đầu gối. Nếu bạn chỉ dùng bàn chân, lực sẽ rất yếu.
Tư thế kết thúc: Vì đây là đòn hy sinh nghiêng (Yoko-sutemi-waza), hãy đảm bảo bạn tiếp đất bằng vai và mạn sườn trước khi đè lên đối thủ. Tránh cắm thẳng vai xuống đất để bảo vệ khớp vai của chính mình.
Chú ý: Theo triết lý của Kano Jigoro sư tổ, các đòn Makikomi thể hiện sự quyết tâm dứt điểm trận đấu cực cao. Tuy nhiên, trong tập luyện (Randori), hãy sử dụng chúng một cách có kiểm soát để tránh gây chấn thương cho đồng môn nhé!
4. Uchi-mata-makikomi
Nếu Maki-tomoe là sự hoa mỹ, Harai-makikomi là sức mạnh càn lướt, thì Uchi-mata-makikomi là sự kết hợp giữa kỹ thuật phá trụ hiểm hóc và trọng lượng cơ thể cực đoan.
Nguồn gốc và ý nghĩa
Đòn thế này là một biến thể thực chiến của Uchi-mata (Đòn quăng đùi trong). Trong thi đấu đỉnh cao, khi Tori thực hiện Uchi-mata nhưng Uke có khả năng thăng bằng cực tốt (trụ vững trên chân còn lại hoặc nhảy lò cò để thoát), Tori sẽ không rút chân ra mà quyết định "đâm" sâu chân quét và cuộn toàn bộ thân mình theo hướng ngã của Uke.
Đây là đòn thế "sát thủ" thường thấy ở các hạng cân nặng hoặc khi các võ sĩ muốn kết thúc trận đấu bằng Ippon tuyệt đối mà không để Uke có cơ hội lật ngược tình thế.
Ý nghĩa tên gọi
Cái tên phản ánh sự chuyển đổi trạng thái kỹ thuật:
Uchi (内): Bên trong.
Mata (股): Đùi/Háng.
Maki (巻): Cuộn/quấn.
Komi (込): Vào bên trong/Triệt để.
Tóm lại: Uchi-mata-makikomi là "Cú quét đùi trong kết hợp cuộn mình triệt để".
Cách thực hiện kỹ thuật
Khác với Uchi-mata truyền thống (cần sự thanh thoát và đứng vững trên chân trụ), phiên bản Makikomi đòi hỏi sự bùng nổ và chấp nhận hy sinh thăng bằng.
Bước 1: Kuzushi (Phá thế)
Kéo Uke về phía trước, làm cho Uke mất thăng bằng hoàn toàn trên hai mũi chân. Tay cổ áo phải ép sát đầu Uke xuống hoặc kéo mạnh về phía ngực mình để khóa chặt phần thân trên.
Bước 2: Tsukuri (Vào thế)
Tori xoay người, luồn hông vào giữa hai chân Uke.
Chân quét vung mạnh vào giữa hai đùi của Uke (đùi trong).
Thay vì chỉ hất hông, Tori chủ động quàng tay sâu qua vai hoặc nách Uke, tạo thành một khối thống nhất.
Bước 3: Kake (Dứt điểm)
Đây là điểm mấu chốt: Tori không đứng lại. Khi chân quét vừa chạm vào đùi trong Uke, Tori chủ động đổ người sấp xuống và cuộn vai về phía tay chèo.
Trọng lượng của Tori đè nặng lên lưng Uke, cộng với lực quét từ dưới lên, khiến Uke bị cuốn vào một vòng xoáy dọc và rơi xuống thảm.
Tori kết thúc ở tư thế nằm đè hoàn toàn lên Uke, thường là ở vị trí thuận lợi để chuyển sang Kesa-gatame.
Lưu ý khi thực hiện
Tránh chấn thương đầu gối: Trong Uchi-mata-makikomi, nếu bạn cuộn người quá sớm khi chân quét chưa vào sâu, bạn có thể tự làm đau đầu gối của mình hoặc của Uke. Hãy đảm bảo hông đã vào vị trí trước khi đổ người.
Lực tay (Hikite và Tsurite): Đòn này sẽ thất bại nếu bạn không khóa chặt tay đối thủ. Nếu Uke rút được tay ra, họ sẽ chống tay xuống thảm và phản đòn bạn ngay lập tức.
Triết lý ứng dụng: Theo tinh thần của Kano Jigoro sư tổ, dù là đòn hy sinh, chúng ta vẫn phải giữ được sự kiểm soát. Đừng để đòn thế trở thành cú "ngã ngẫu nhiên", mà hãy biến nó thành một cú "cuộn có chủ đích".
5. Seoi-nage-makikomi
Seoi-nage-makikomi: một kỹ thuật mạnh mẽ kết hợp giữa sự uyển chuyển của đòn ném vai và sức nặng của việc cuộn người. Dưới đây là chi tiết về đòn thế này theo tinh thần của tổ sư Kano Jigoro:
Nguồn gốc
Seoi-nage-makikomi là một biến thể thuộc nhóm Shinmeisho-no-waza (các kỹ thuật mới được xác nhận) của Kodokan Judo. Nó là sự kết hợp cơ học giữa:
- Seoi-nage: Đòn ném qua vai kinh điển.
- Makikomi-waza: Các kỹ thuật "cuộn", nơi người thực hiện (Tori) chấp nhận ngã cùng đối phương (Uke) để dùng toàn bộ trọng lượng thân trên gia tăng lực ném.
Đòn này thường được các võ sĩ có thể hình nhỏ hơn dùng để đối đầu với đối thủ to lớn, hoặc khi đòn Ippon Seoi-nage thông thường chưa đủ lực để dứt điểm đối phương đang trụ vững.
Ý nghĩa tên gọi
Tên gọi của đòn thế này phản ánh chính xác cấu trúc kỹ thuật của nó:
Seoi (背負い): Đeo lên lưng (như cách ta đeo một chiếc ba lô).
Nage (投げ): Cú ném.
Makikomi (巻き込み): Cuộn vào trong/Quấn vào.
Dịch một cách sát nghĩa nhất là "Cú ném cuộn người vác vai".
Cách thực hiện kỹ thuật cơ bản
Để thực hiện đòn này một cách hiệu quả và an toàn, bạn cần tuân thủ 3 giai đoạn của một kỹ thuật Judo:
Giai đoạn 1: Kuzushi (Phá thế thăng bằng)
Tori nắm tay áo (Hikite) của Uke và kéo mạnh về phía trước, hơi hướng lên trên để dồn trọng tâm của Uke vào các đầu ngón chân.
Tay còn lại (Tsurite) có thể nắm cổ áo hoặc kẹp chặt cánh tay của Uke (tùy thuộc vào việc bạn vào thế giống Ippon hay Morote).
Giai đoạn 2: Tsukuri (Chuẩn bị thế)
Tori xoay người, đặt lưng sát vào bụng của Uke. Hai gối hơi chùng xuống để trọng tâm thấp hơn đối phương.
Điểm mấu chốt ở đây là cánh tay tấn công của Tori phải kẹp chặt cánh tay của Uke vào nách, tạo thành một khối thống nhất.
Giai đoạn 3: Kake (Dứt điểm)
Thay vì đứng trụ để ném như Seoi-nage truyền thống, Tori chủ động đổ người về phía trước và hơi chếch sang hướng ném.
Khi Uke bắt đầu bay qua vai, Tori không buông tay mà tiếp tục cuộn toàn bộ thân mình theo vòng xoay, ép sát người vào Uke để cả hai cùng ngã xuống sàn.
Sức nặng từ cú đổ người của Tori đóng vai trò như một đòn bẩy cộng lực, khiến Uke không thể cưỡng lại được.
Lưu ý quan trọng
An toàn cho đối phương: Vì đây là đòn cuộn, sức nặng đè lên Uke là rất lớn. Khi tập luyện, Tori cần chú ý điều tiết hướng ngã để tránh đè trực tiếp lên sườn hoặc vai của đối phương gây chấn thương.
Điểm rơi: Trong thi đấu, đòn này cực kỳ hiệu quả để ghi điểm Ippon vì nó đảm bảo đối phương ngã ngửa bằng lưng với sự kiểm soát chặt chẽ từ Tori.
6. Ko-uchi-makikomi
Ko-uchi-makikomi lại là một kỹ thuật áp sát cực kỳ hiểm hóc, thường được dùng để dứt điểm khi đối phương có bộ trụ vững chắc. Dưới đây là chi tiết về đòn thế này:
Nguồn gốc
Ko-uchi-makikomi là một biến thể nâng cao của đòn Ko-uchi-gari. Trong khi Ko-uchi-gari thuần túy dựa vào sự khéo léo của bàn chân để quét trụ, thì phiên bản Makikomi lại đưa kỹ thuật này vào nhóm Sutemi-waza (Đòn hy sinh thân mình).
Đòn này rất phổ biến trong thi đấu Judo hiện đại vì nó có tỷ lệ thành công cao, đặc biệt khi Tori muốn tận dụng đà lao tới để đè bẹp sự kháng cự của Uke.
Ý nghĩa tên gọi
Ko (小): Nhỏ.
Uchi (内): Bên trong.
Gari (刈): Ngoắc/Gặt.
Makikomi (巻き込み): Cuộn vào trong.
Tạm dịch là "Cú ngoắc chân nhỏ từ bên trong kết hợp cuộn người".
Ý nghĩa của nó nằm ở việc dùng một động tác chân nhỏ nhưng kết hợp với toàn bộ trọng lượng cơ thể để quật ngã đối phương.
Cách thực hiện kỹ thuật
Sự khác biệt lớn nhất giữa đòn này và đòn quét chân thông thường là sự kết nối giữa ngực của Tori và tay của Uke.
Giai đoạn 1: Kuzushi (Phá thế)
Tori kéo tay áo (Hikite) của Uke hướng xuống dưới hoặc ép sát vào hông mình.
Tay cổ (Tsurite) không chỉ đẩy mà thường sẽ ép mạnh ngực của mình vào vai hoặc ngực của Uke, khiến trọng tâm của Uke dồn hoàn toàn lên gót chân hoặc một bên chân định quét.
Giai đoạn 2: Tsukuri (Chuẩn bị thế)
Tori bước chân tiến sát vào giữa hai chân của Uke.
Điểm khác biệt quan trọng: Thay vì chỉ dùng lòng bàn chân để ngoắc, Tori thường luồn sâu cánh tay (phía tay cổ) xuống dưới nách hoặc kẹp chặt cánh tay của Uke, chuẩn bị cho cú đổ người.
Giai đoạn 3: Kake (Dứt điểm)
Tori móc chân vào chân của Uke (thường là gót chân).
Thay vì đứng để quét, Tori chủ động lao toàn bộ thân trên về phía trước, ép ngực mình đè lên người Uke.
Tori sẽ "cuộn" theo đà ngã, dùng trọng lượng cơ thể như một khối tạ đẩy ngã Uke ra phía sau. Trong nhiều trường hợp, Tori sẽ kết thúc ở tư thế nằm đè trực tiếp lên Uke (thuận lợi để chuyển sang các đòn đè Osaekomi-waza).
Lưu ý cho võ sinh
Điểm rơi an toàn: Khi tập đòn này, hãy cẩn thận để đầu của bạn không va chạm trực tiếp với đầu của Uke khi cả hai cùng đổ về phía trước.
Kỹ thuật chân: Đừng chỉ lo "đổ người" mà quên mất việc móc chân. Nếu không có động tác ngoắc chân (Ko-uchi) chính xác, bạn sẽ chỉ đơn giản là đang đẩy đối phương và họ có thể dễ dàng phản đòn.
Đây là một đòn thế thể hiện rất rõ nguyên lý "Tiết kiệm tối đa năng lượng - Hiệu quả tối đa" của tổ sư Kano Jigoro, khi chỉ cần một sự tác động nhỏ ở chân kết hợp đúng thời điểm đổ người là có thể hạ gục đối thủ lớn hơn nhiều.
7. Tawara-gaeshi
Tawara-gaeshi: đây là một kỹ thuật cực kỳ đặc biệt, không chỉ vì hiệu quả của nó mà còn vì sự tinh tế trong việc sử dụng lực phản công. Khác với hai đòn Makikomi trước đó (vốn mang tính chủ động tấn công và cuộn người theo), Tawara-gaeshi thường được xem là một đòn phản công (Renraku-waza/Kaeshi-waza) đầy nghệ thuật.
Nguồn gốc
Tawara-gaeshi thuộc nhóm Ma-sutemi-waza (Kỹ thuật hy sinh thân mình về phía sau). Đòn này có sự liên kết chặt chẽ với các kỹ thuật vật cổ truyền, thường được dùng để đối phó với những đối thủ định thực hiện các đòn lao vào thấp (như đòn bốc đôi chân trong vật hoặc khi đối phương cúi quá thấp để thực hiện Morote-gari).
Ý nghĩa tên gọi
Tawara (俵): Cái bao gạo (loại bao rơm truyền thống của Nhật Bản).
Gaeshi (返し): Lật ngược lại/Phản lại.
Tên gọi này mang tính hình tượng rất cao: "Cú lật bao gạo".
Khi thực hiện đòn này, bạn coi cơ thể đối phương như một bao gạo nặng và dùng kỹ thuật lật ngược họ qua đầu mình khi bạn ngã ngửa ra sau.
Cách thực hiện kỹ thuật
Đây là đòn thế yêu cầu sự dũng cảm vì bạn phải chủ động ngã ngửa ra sau khi đối phương đang lao tới.
Giai đoạn 1: Kuzushi (Phá thế)
Đòn này thường bắt đầu khi Uke cúi thấp người lao vào định ôm chân hoặc hông của Tori.
Tori tận dụng chính đà lao tới của Uke. Thay vì lùi lại, Tori vươn hai tay qua lưng Uke, ôm chặt lấy thân người hoặc thắt lưng của đối phương (tạo thành một vòng ôm kín).
Giai đoạn 2: Tsukuri (Chuẩn bị thế)
Tori áp sát ngực mình vào lưng hoặc sườn của Uke, khóa chặt đối phương vào người mình.
Tori hơi chùng gối, chuẩn bị tư thế để ngã ngửa ra sau. Lúc này, Uke và Tori đã kết nối thành một khối duy nhất.
Giai đoạn 3: Kake (Dứt điểm)
Tori chủ động ngã ngửa ra sau. Khi lưng bắt đầu chạm sàn, Tori dùng sức mạnh của cơ bụng và đôi tay đang ôm chặt để nhấc bổng Uke lên.
Sử dụng đà ngã, Tori hất đối phương văng qua đầu mình. Uke sẽ lộn một vòng trên không và ngã ngửa ra phía sau đầu của Tori.
Tori có thể tiếp tục lộn theo đà để kết thúc ở vị trí nằm đè lên trên Uke.
Lưu ý quan trọng
Kiểm soát vùng cổ: Khi thực hiện Tawara-gaeshi, Tori phải thu cằm sát ngực để tránh gáy đập mạnh xuống sàn khi ngã ngửa.
Tinh thần của tổ sư Kano Jigoro: Thầy luôn nhấn mạnh việc sử dụng lực của đối phương. Trong đòn này, nếu Uke không lao tới mạnh mẽ, việc thực hiện sẽ rất khó khăn và tốn sức. Hãy đợi đúng thời điểm đối phương mất thăng bằng về phía trước để "lật bao gạo".
Ứng dụng: Đây là đòn thế tuyệt vời để hóa giải những đối thủ có xu hướng thủ thế quá thấp hoặc lạm dụng các kỹ thuật tấn công vào chân.
Việc thuần thục đòn này đòi hỏi bạn phải có cảm giác về không gian tốt và khả năng Ukemi (té ngã) cực kỳ nhuần nhuyễn.
Ngày nay, luật thi đấu Judo nghiêm cấm các đòn chạm tay vào chân khi ở tư thế đứng, vì vậy kỹ thuật Tawara-gaeshi chỉ được tập luyện trong kỹ thuật đòn Judo để hiểu rõ hơn cái nguyên lý kỹ thuật.
8. Hikikomi-gaeshi
Hikikomi-gaeshi: đây là một kỹ thuật rất "nghệ" và thường bị nhầm lẫn với Sumi-gaeshi hoặc Tawara-gaeshi. Tuy nhiên, dưới góc độ kỹ thuật, bạn sẽ thấy nó có những nét đặc trưng riêng biệt về cách kiểm soát đối phương.
Nguồn gốc
Hikikomi-gaeshi thuộc nhóm Ma-sutemi-waza (Đòn hy sinh ngã ngửa). Đây là kỹ thuật mang đậm tính chiến thuật, thường được các võ sĩ có kỹ năng địa chiến (Ne-waza) ưa chuộng. Điểm đặc biệt của đòn này là nó không chỉ nhằm mục đích ghi điểm Ippon trực tiếp mà còn là một "chiếc cầu nối" hoàn hảo để đưa đối phương vào thế bị kiểm soát dưới sàn ngay lập tức.
Ý nghĩa tên gọi
Hiki (引き): Kéo.
Komi (込み): Vào trong/Hướng vào.
Gaeshi (返し): Lật ngược lại.
Tên gọi này có nghĩa là "Cú lật bằng cách kéo vào lòng".
Mô tả hành động Tori chủ động kéo Uke sát vào mình, tạo thành một khối chặt chẽ trước khi thực hiện cú lật.
Cách thực hiện kỹ thuật
Điểm nhận dạng rõ nhất của Hikikomi-gaeshi chính là cách cầm áo (Kumi-kata).
Giai đoạn 1: Kuzushi (Phá thế)
Khác với cách nắm tay áo/cổ áo thông thường, Tori thường vươn một tay ra sau lưng Uke và nắm chặt vào đai hoặc phần vải áo ở giữa lưng đối phương.
Tay còn lại kiểm soát tay áo của Uke để triệt tiêu khả năng chống đỡ. Tori kéo mạnh Uke về phía mình, khiến Uke phải dồn trọng tâm về phía trước.
Giai đoạn 2: Tsukuri (Chuẩn bị thế)
Tori bước một chân vào sát giữa hai chân của Uke.
Thay vì đứng thẳng, Tori bắt đầu đổ người ra phía sau nhưng không buông lỏng mà dùng cánh tay đang nắm đai để "khóa" chặt bụng Uke vào bụng mình.
Giai đoạn 3: Kake (Dứt điểm)
Khi Tori ngã ngửa xuống, một chân của Tori (thường là chân bước vào) sẽ móc vào đùi trong của Uke (giống như Sumi-gaeshi) hoặc đơn giản là dùng cả hai chân để hỗ trợ lực nâng.
Với lực kéo từ tay nắm đai và đà ngã của bản thân, Tori hất đối phương lộn qua đầu hoặc qua vai mình.
Vì tay vẫn nắm chặt đai, Tori dễ dàng lộn theo đối phương để chiếm vị trí phía trên ngay khi chạm đất.
So sánh với các kỹ thuật tương đồng
| Đặc điểm | Hikikomi-gaeshi | Sumi-gaeshi | Tawara-gaeshi |
| Cách cầm (Grip) | Nắm đai hoặc lưng áo. | Nắm cổ áo và tay áo | Ôm ngang thân (như ôm bao gạo). |
| Cơ chế chính | Kéo sát vào người. | Quét vào góc chết. | Tận dụng lực lao tới. |
| Mục đích | Chuyển sang địa chiến nhanh. | Ghi điểm ném. | Phản công đòn bốc chân. |
Lưu ý quan trọng
Sử dụng đai: Trong Judo hiện đại (IJF), việc nắm đai để tấn công bị giới hạn thời gian (thường chỉ vài giây, thường 5-7 giây). Do đó, khi thực hiện đòn này, bạn phải quyết đoán và thực hiện ngay lập tức sau khi bắt được đai.
Sự kết nối: Sai lầm thường gặp là Tori ngã xuống trước khi kéo được Uke vào sát người. Điều này khiến đòn thế mất lực và Tori dễ bị đối phương đè ngược lại. Đúng tinh thần "Seiryoku Zenyo" (Sử dụng tối ưu năng lượng), bạn phải dùng trọng lượng cơ thể mình để kéo đối phương đi theo.
An toàn: Khi tập luyện, hãy đảm bảo bạn thu cằm tốt để bảo vệ đầu và cổ khi thực hiện cú ngã ngửa.
Hikikomi-gaeshi không chỉ là một đòn ném, nó là biểu hiện của sự tinh quái trong việc tận dụng khoảng không và trọng lực.
9. Yoko-wakare
Yoko-wakare: đây là một trong những kỹ thuật khó nhất và đòi hỏi sự cảm nhận về thời điểm (timing) cực kỳ nhạy bén trong Judo. Khác với các đòn trước đó bạn đã tìm hiểu, Yoko-wakare mang một đặc trưng rất khác về phương hướng và cách giải phóng năng lượng.
Nguồn gốc
Yoko-wakare thuộc nhóm Yoko-sutemi-waza (Kỹ thuật hy sinh thân mình nằm nghiêng). Đây là một trong 40 đòn ném gốc của bộ Gokyo no Waza (nhóm 5), được đích thân thầy Kano Jigoro và các cộng sự tại Kodokan chuẩn hóa. Đòn này thường được sử dụng khi đối phương đang dồn sức đẩy mạnh về phía trước hoặc khi đối phương có bộ trụ cực kỳ vững chãi nhưng lại bị mất đà theo chiều ngang.
Ý nghĩa tên gọi
Yoko (横): Phía bên, chiều ngang.
Wakare (別れ): Chia lìa, tách rời.
Tên gọi này mô tả trạng thái của đòn thế: "Cú tách rời sang bên".
Khi thực hiện, thân mình của Tori chủ động tách ra khỏi trục đứng và đổ ngang xuống sàn để kéo đối phương bay qua người mình.
Cách thực hiện kỹ thuật
Yoko-wakare không dùng chân để móc hay quét, mà dùng toàn bộ cơ thể làm vật cản và lực kéo.
Giai đoạn 1: Kuzushi (Phá thế)
Tori nắm tay áo và cổ áo của Uke (Kumi-kata cơ bản).
Tori chủ động lùi lại hoặc dẫn dụ để Uke dồn sức đẩy về phía trước. Khi Uke đang lao tới với đà mạnh, Tori đột ngột thay đổi hướng lực, kéo Uke mạnh về phía trước theo hướng hơi chếch sang một bên.
Giai đoạn 2: Tsukuri (Chuẩn bị thế)
Tori bước chân phía ngoài (chân cùng hướng với hướng ném) ra xa và đặt ngang qua trước mặt Uke.
Thay vì đứng trụ, Tori duỗi thẳng chân này và chuẩn bị đổ người nằm ngang sát mặt sàn, tạo thành một "chướng ngại vật" ngay dưới chân đối phương.
Giai đoạn 3: Kake (Dứt điểm)
Tori chủ động ngã nghiêng người xuống sàn thật nhanh.
Khi ngã, đôi tay của Tori không buông mà tiếp tục dẫn hướng đà lao của Uke. Thân hình của Tori lúc này đóng vai trò như một đòn bẩy ngang.
Do đang lao tới mạnh mà bị Tori kéo đột ngột xuống thấp và sang bên, Uke sẽ mất trụ hoàn toàn và bay văng qua thân mình của Tori, ngã mạnh xuống sàn theo chiều ngang.
Lưu ý quan trọng
Khoảng cách (Ma-ai): Đây là yếu tố sống còn của Yoko-wakare. Nếu bạn ngã quá gần, Uke sẽ đè thẳng lên người bạn. Nếu quá xa, lực kéo sẽ bị loãng. Bạn phải tạo ra một khoảng trống vừa đủ để Uke "rơi" vào đó.
Tốc độ: Vì không có sự hỗ trợ của việc móc chân hay kê vai, đòn này hoàn toàn dựa vào tốc độ ngã của Tori. Bạn phải ngã nhanh hơn tốc độ phản ứng của đối phương.
Nguyên lý của tổ sư Kano Jigoro: "Lấy nhu thắng cương" được thể hiện rõ nhất ở đây. Uke càng đẩy mạnh, cú ngã của họ càng nặng. Tori không dùng sức để quật mà dùng sự hy sinh vị trí đứng để chuyển hóa động năng của đối phương.
Yoko-wakare thường ít thấy trong các giải đấu phong trào vì độ khó cao, nhưng lại là một minh chứng tuyệt vời cho sự tinh tế của cơ học trong Judo.
10. Daki-wakare
Daki-wakare: đây là một đòn thế cực kỳ mạnh mẽ, mang tính chất áp đặt và thường được thực hiện từ phía sau hoặc bên cạnh đối phương.
Nguồn gốc
Daki-wakare thuộc nhóm Yoko-sutemi-waza (Kỹ thuật hy sinh nằm nghiêng). Trong hệ thống Kodokan Judo, đây là một biến thể đặc biệt vì nó thường bắt nguồn từ một tình huống phản công hoặc khi đối phương đang ở tư thế cúi thấp (như khi họ vừa thực hiện hụt một đòn ném hoặc đang cố gắng phòng thủ dưới sàn).
Ý nghĩa tên gọi
Daki (抱き): Ôm, bế, ôm chặt vào lòng.
Wakare (別れ): Chia lìa, tách rời.
Tên gọi này có nghĩa là "Cú tách rời bằng cách ôm chặt". Nếu như Yoko-wakare là dùng tay nắm áo để kéo ngang, thì Daki-wakare đòi hỏi bạn phải ôm trọn thân mình đối phương trước khi thực hiện cú ngã hy sinh.
Cách thực hiện kỹ thuật
Điểm mấu chốt của đòn này là sự tiếp xúc thân thể rất lớn giữa Tori và Uke.
Giai đoạn 1: Kuzushi (Phá thế)
Đòn này thường xảy ra khi Uke đang nằm sấp hoặc đang quỳ (tư thế Ne-waza) nhưng định chồm dậy, hoặc khi Uke thực hiện một đòn ném hụt và để hở phần lưng/sườn.
Tori vòng hai tay qua bụng hoặc ngực của Uke từ phía sau hoặc bên cạnh, khóa chặt đối phương vào sát người mình.
Giai đoạn 2: Tsukuri (Chuẩn bị thế)
Tori áp sát ngực mình vào lưng hoặc sườn của Uke.
Tori bước một chân sang bên (hướng định ném) để tạo đà và hạ thấp trọng tâm, chuẩn bị cho cú đổ người nằm ngang.
Giai đoạn 3: Kake (Dứt điểm)
Tori chủ động ngã nghiêng người sang một bên (Yoko).
Vì đang ôm chặt Uke, khi Tori ngã xuống, sức nặng và đà rơi của Tori sẽ kéo theo toàn bộ cơ thể Uke.
Tori dùng thân mình như một chiếc đòn bẩy lớn, lật bổng Uke qua người mình. Uke sẽ bị hất tung và ngã ngửa xuống sàn ngay bên cạnh hoặc phía sau Tori.
So sánh với Yoko-wakare
| Đặc điểm | Yoko-wakare | Daki-wakare |
| Cách cầm (Grip) | Nắm tay áo và cổ áo. | Ôm chặt quanh thân (Daki). |
| Vị trí tương đối | Đối diện nhau. | Tori ở phía sau hoặc bên cạnh Uke. |
| Tình huống | Khi Uke đang lao tới. | Khi Uke đang thủ thấp hoặc hở sườn. |
| Cảm giác lực | Lực kéo và dẫn hướngi. | Lực nhấc và lật mạnh mẽ. |
Lưu ý quan trọng
Sức mạnh vùng lõi: Vì bạn phải "nhấc" đối phương bằng cách ôm, sức mạnh của cơ lưng và cơ bụng là cực kỳ quan trọng để đảm bảo Uke bị kéo theo hoàn toàn khi bạn ngã.
An toàn trong tập luyện: Đây là một đòn ném có lực tác động rất lớn. Tori cần kiểm soát hướng ngã để tránh để Uke rơi trực tiếp lên đầu hoặc cổ mình. Đồng thời, Uke cần có kỹ năng Ukemi tốt vì cú rơi thường khá đột ngột.
Luật thi đấu: Trong Judo hiện đại, bạn cần lưu ý không được thực hiện các động tác tác động trực tiếp vào cột sống của đối phương khi ôm. Hãy đảm bảo vòng ôm nằm ở vùng thắt lưng hoặc ngực.
Daki-wakare minh chứng cho khả năng kiểm soát hoàn toàn đối thủ bằng sự áp sát. Nó biến sự gần gũi về thân thể thành một vũ khí lợi hại để thay đổi cục diện trận đấu
Kỹ thuật phản đòn
1. Sumi gaeshi
Sumi-gaeshi: là một trong những kỹ thuật tinh tế, hoa mỹ và đậm chất kỹ thuật nhất trong hệ thống Ma-sutemi-waza. Nếu bạn đã từng nghe về "tuyệt kỹ" của các võ sĩ có đôi chân linh hoạt, thì chắc chắn đó chính là Sumi-gaeshi.
Nguồn gốc
Sumi-gaeshi thuộc nhóm Ma-sutemi-waza (Đòn hy sinh ngã ngửa). Đây là đòn thứ nhất trong nhóm thứ tư của bộ Gokyo no Waza. Khác với Hikikomi-gaeshi (dùng lực kéo đai) hay Tawara-gaeshi (lực lật bao gạo), Sumi-gaeshi tập trung vào việc khai thác "góc chết" (góc không trọng lực) của đối phương.
Ý nghĩa tên gọi
Sumi (隅): Góc, xó.
Gaeshi (返し): Lật ngược lại.
Tên gọi này có nghĩa là "Cú lật ở góc". Điều này ám chỉ việc Tori hất Uke ngã về phía góc sau hoặc góc trước mà đối phương không có chân trụ để chống đỡ.
Cách thực hiện kỹ thuật
Đây là đòn thế yêu cầu sự phối hợp hoàn hảo giữa cú ngã ngửa và động tác móc chân.
Giai đoạn 1: Kuzushi (Phá thế)
Tori nắm áo Uke (có thể nắm cổ áo cao hoặc nắm sâu ra sau lưng áo).
Tori kéo Uke về phía trước, khiến đối phương phải bước tới và dồn trọng tâm vào mũi bàn chân. Lúc này, Uke đang ở trạng thái mất thăng bằng hướng về một trong hai "góc" phía trước.
Giai đoạn 2: Tsukuri (Chuẩn bị thế)
Tori chủ động ngã ngửa ra sau, đồng thời thu một chân (thường là chân thuận) lại và đặt bàn chân hoặc mu bàn chân vào sâu trong đùi trong (phần gần bẹn) của Uke.
Lúc này, cơ thể Tori giống như một chiếc lò xo đang bị nén lại ngay dưới chân đối phương.
Giai đoạn 3: Kake (Dứt điểm)
Khi lưng của Tori bắt đầu chạm sàn, chân đang móc vào đùi Uke sẽ duỗi thẳng ra, hất tung đối phương lên không trung theo hướng qua đầu hoặc qua vai của Tori.
Cùng lúc đó, hai tay của Tori tiếp tục dẫn hướng, kéo Uke đi theo vòng cung của cú ném.
Uke sẽ bay lộn một vòng và ngã ngửa phía sau lưng Tori. Theo đà này, Tori thường lộn theo để chiếm vị trí kiểm soát phía trên trong địa chiến.
Lưu ý quan trọng
Góc ném: Điểm yếu nhất của Uke là ở các đường chéo (góc). Đừng ném Uke thẳng ra sau đầu nếu họ quá nặng, hãy ném họ về phía góc (Sumi) nơi họ không có chân chống, bạn sẽ thấy đòn thế trở nên nhẹ tênh.
Sự liên hoàn (Renraku-waza): Sumi-gaeshi cực kỳ lợi hại khi kết hợp với các đòn chân như O-uchi-gari hay Ko-uchi-gari. Khi Uke mải lo chống đỡ cú quét chân phía dưới, họ sẽ dễ dàng bị nhấc bổng lên bởi đòn hy sinh này.
An toàn: Tori cần chú ý không để chân móc quá mạnh vào vùng nhạy cảm của đối phương, và Uke cần thực hiện Zenpo-kaiten-ukemi (lộn người về phía trước) thật tốt để tránh chấn thương vai.
Sumi-gaeshi chính là minh chứng cho câu nói "lấy nhu thắng cương". Một võ sĩ nhỏ bé nếu thuần thục đòn này có thể hạ gục những đối thủ to lớn một cách cực kỳ nhàn nhã.
2. Kosoto gake-Tomoe nage
Việc dùng Kosoto-gake (Cú móc nhỏ từ phía ngoài) để khắc chế Tomoe-nage (Ném vòng cung) đòi hỏi sự bình tĩnh và khả năng giữ trọng tâm cực tốt. Dưới đây phân tích cách bạn "hóa giải" cú ném vòng cung (Tôme-nage) này:
Phân tích tình huống
Khi Uke thực hiện Tomoe-nage, họ sẽ chủ động ngã ngửa và đặt một bàn chân vào bụng bạn để hất bạn qua đầu.
Sai lầm thường gặp: Bạn hốt hoảng và lao người về phía trước theo lực kéo của đối phương. Điều này vô tình giúp Uke hoàn tất cú ném dễ dàng hơn.
Nguyên lý phản đòn: Bạn phải triệt tiêu khoảng không mà Uke định lộn vào, đồng thời khóa cứng chân trụ còn lại của họ.
Cách thực hiện phản đòn
Giai đoạn 1: Kháng cự ban đầu (Phòng thủ)
Ngay khi thấy Uke hạ thấp trọng tâm và đưa chân lên bụng mình, bạn phải hạ thấp trọng tâm ngay lập tức bằng cách khuỵu gối, hơi ngả người ra sau để chống lại lực kéo từ tay áo của Uke.
Giữ cho lưng thẳng và gồng cứng cơ bụng để bàn chân của Uke không thể "móc" sâu vào trọng tâm của bạn.
Giai đoạn 2: Tsukuri (Chuẩn bị phản đòn)
Thay vì để bị hất qua đầu, bạn chủ động né người sang một bên (thường là hướng ngược lại với chân mà Uke đang đặt trên bụng bạn).
Lúc này, chân trụ duy nhất của Uke đang nằm trên sàn chính là mục tiêu. Bạn bước chân của mình ra phía ngoài chân trụ của Uke.
Giai đoạn 3: Kake (Dứt điểm với Kosoto-gake)
Dùng chân của bạn móc chặt (Gake) vào gót chân hoặc bắp chân trụ của Uke từ phía ngoài.
Đồng thời, dùng hai tay và trọng lượng thân trên ép mạnh xuống ngực Uke.
Vì Uke đang trong tư thế nằm ngửa và chỉ còn một chân trụ yếu ớt, cú móc chân kết hợp với lực ép từ trên xuống sẽ khiến họ bị "khóa" chặt và ngã ngửa ra sàn trong tư thế hoàn toàn bị động.
Tại sao Kosoto-gake lại hiệu quả
Điểm yếu của Tomoe-nage: Khi Uke đưa một chân lên cao để ném, họ chỉ còn một điểm tựa duy nhất là chân trụ. Kosoto-gake tấn công trực tiếp vào điểm tựa cuối cùng đó.
Sức nặng: Bạn dùng chính sức nặng mà Uke định dùng để ném bạn để đè ngược lại họ. Đây là minh chứng cho nguyên lý "lấy sức mạnh của đối thủ để đánh bại chính họ" của Kano Jigoro.
Lưu ý quan trọng
Thời điểm (Timing): Bạn phải thực hiện đòn phản ngay khi Uke vừa chạm lưng xuống sàn nhưng chưa kịp duỗi chân để hất bạn đi. Nếu chậm một nhịp, bạn sẽ bay qua đầu họ.
Kiểm soát tay: Đừng buông tay áo đối phương. Việc giữ chặt tay áo giúp bạn điều hướng cú ngã của Uke và bảo vệ chính bạn không bị văng đi quá xa.
An toàn: Khi tập luyện phản đòn này, hãy chú ý không dùng lực quá đột ngột vào khớp gối của Uke khi đang móc chân, vì tư thế nằm của họ rất dễ bị chấn thương nếu bị vặn chân sai hướng.
Sử dụng Kosoto-gake để phản Tomoe-nage là một cách khẳng định bản lĩnh của một võ sĩ có bộ trụ vững vàng.
3. Kosoto gake-Uchi mata
Kỹ thuật đè
1. Uki-gatame
2. Ushiro-kesa-gatame
3. Ura-gatame
Kỹ thuật siết cổ
Bộ 4 - Uke tư thế đứng: 4KT
1. Hadaka-jime
2. Hadaka-jime (bis)
Hadaka-jime (bis)
3. Morote-jime
4. Morote-jime (bis)
Morote-jime (bis)
5. Ryote-jime
Bộ siết cổ số 4 trong bài thi huyền đai
Kỹ thuật khóa tay
Bộ 4 - Uke tư thế ngồi: 4KT
1. Ude-hishigi-sankaku-gatame
2. Ude-hishigi-juji-gatame
3. Ude-hishigi-te-gatame
4. Ude-hishigi-te-gatame (bis)
Ude-hishigi-te-gatame (bis)
Bộ khóa tay số 4 trong bài thi huyền đai
Judo Khỏe | Khỏe và hơn thế nữa
- Website: www.JudoKhoe.vn
- Youtube: www.youtube.com/@judokhoe
- Tiktok: www.tiktok.com/@judokhoe
- Zalo: www.zalo.me/v/@judokhoe
- Fanpage: www.facebook.com/judokhoe
- Group: www.facebook.com/groups/judokhoe
